Kiedy internauci wpisują pytanie Stocznia Szczecińska kto sprzedał, najczęściej chcą ustalić, za czyich rządów i z czyjej decyzji doszło do sprzedaży lub likwidacji tej legendarnej stoczni. Temat budzi ogromne emocje polityczne, zwłaszcza w kontekście sporów między PiS a PO. Jak wyglądał faktyczny proces likwidacji Stoczni Szczecińskiej? Kto odpowiadał za sprzedaż jej majątku?

Stocznia Szczecińska – krótki rys historyczny

Stocznia Szczecińska im. Adolfa Warskiego powstała w 1948 roku. Przez dziesięciolecia budowała:

• kontenerowce,
• masowce,
• drobnicowce i ro-ro.

Zatrudniała nawet ponad 10 tys. pracowników i była fundamentem przemysłu okrętowego PRL. Po transformacji ustrojowej w 1989 roku stocznia zmagała się jednak z problemami finansowymi, rosnącą konkurencją z Azji oraz brakiem nowoczesnych inwestycji.

Kto sprzedał Stocznię Szczecińską? Proces likwidacji za rządów PO

Kluczowy moment nastąpił po przystąpieniu Polski do UE w 2004 roku. W 2005 rząd PiS próbował ratować stocznię pomocą publiczną, jednak Komisja Europejska uznała te dopłaty za niedozwolone.

22 lipca 2008 roku Komisja Europejska nakazała zwrot pomocy publicznej udzielonej Stoczni Szczecińskiej, co oznaczało jej faktyczną upadłość. Wówczas rząd Donalda Tuska (Platforma Obywatelska) przyjął tzw. specustawę stoczniową, która zakładała:

1. Likwidację zakładu w dotychczasowej formie.
2. Sprzedaż majątku w formule przetargu przez zarządcę kompensacji (Agencję Rozwoju Przemysłu i firmę IDA).
3. Próbę przejęcia majątku przez inwestora katarskiego (Qatar Investment Authority) w 2009 roku, zakończoną fiaskiem.

W efekcie, w latach 2009–2010 majątek stoczni sprzedano różnym podmiotom prywatnym oraz spółkom-córkom ARP. Formalnie więc proces sprzedaży majątku stoczni nastąpił za rządów Platformy Obywatelskiej, pod naciskiem Komisji Europejskiej i przepisów unijnych.

Sprzedaż Stoczni Szczecińskiej w 2017 roku – powrót stoczni do Szczecina

Warto jednak podkreślić, że kluczowa transakcja umożliwiająca reaktywację produkcji miała miejsce pod koniec stycznia 2017 roku, za rządów Prawa i Sprawiedliwości. Co się wtedy wydarzyło?

• Towarzystwo Finansowe Silesia sprzedało majątek Stoczni Szczecińskiej Funduszowi Inwestycyjnemu Mars za kwotę około 100 mln zł.
• Transakcja była elementem strategii rządu PiS na odbudowę przemysłu stoczniowego w Szczecinie.
• Minister gospodarki morskiej i żeglugi śródlądowej Marek Gróbarczyk podkreślał, że to powrót stoczni do Szczecina i efekt wielomiesięcznych działań rządu.

W praktyce oznaczało to, że tereny stoczni przeszły w ręce funduszu inwestycyjnego zarządzanego przez Agencję Rozwoju Przemysłu, co umożliwiło wznowienie działalności produkcyjnej w ograniczonym zakresie.

Czy za rządów PiS sprzedano Stocznię Szczecińską?

W uproszczeniu:

• PiS nie sprzedawał majątku stoczni w rozumieniu likwidacji – ten proces miał miejsce w latach 2008–2009 za rządów PO.
• W 2017 roku rząd PiS przeprowadził transakcję kupna przez fundusz Mars, co pozwoliło na utworzenie spółki Stocznia Szczecińska Sp. z o.o. i formalny powrót marki do Szczecina.

Dlaczego Stocznia Szczecińska upadła?

Eksperci wskazują kilka głównych powodów:

• Wieloletnie błędy w zarządzaniu i brak restrukturyzacji w latach 90.
• Nieudane procesy prywatyzacyjne i brak inwestora strategicznego.
• Rosnąca konkurencja z Azji, gdzie koszt budowy statków był znacznie niższy.
• Ostateczna decyzja Komisji Europejskiej w 2008 roku, której Polska nie zdołała skutecznie zakwestionować ani obejść.

Co dzieje się dziś na terenach dawnej Stoczni Szczecińskiej?

Obecnie część terenów zajmuje:

• Stocznia Szczecińska Sp. z o.o. (reaktywowana w 2018 roku przez ARP),
• Stocznia Wulkan – zajmująca się budową i remontami statków oraz konstrukcji offshore,
• Morska Stocznia Remontowa Gryfia,
• oraz szereg prywatnych firm kooperujących w branży offshore i konstrukcji stalowych.

Choć produkcja nie osiągnęła skali sprzed 2009 roku, trwa powolny proces odbudowy kompetencji stoczniowych w Szczecinie.

Stocznia Szczecińska – sprzedaż, likwidacja i powrót

Podsumowując, kto sprzedał Stocznię Szczecińską?

• Likwidacja i sprzedaż majątku zakładu nastąpiły za rządów Platformy Obywatelskiej w latach 2008–2009, w wyniku decyzji Komisji Europejskiej.
• W 2017 roku rząd PiS odkupił tereny stoczniowe poprzez Fundusz Inwestycyjny Mars, co umożliwiło reaktywację produkcji i powrót stoczni do Szczecina.

Stocznia Szczecińska pozostaje symbolem nie tylko dawnej potęgi przemysłowej Polski, ale też skomplikowanych procesów gospodarczo-politycznych, jakie towarzyszyły transformacji ustrojowej i integracji z Unią Europejską.